Amanye amagama angaphezu kwamagama, ayimibono yomhlaba ephelele ecindezelwe egameni elilodwa. U-Bilaal yigama elinjalo. Impilo kaka-Bilaal ibn Rabah al-Habashi (u-Allah makajabule ngaye) ingenye yezindaba ezimangalisa kakhulu emlandweni wamaSulumane: indaba yendoda eyaphucwa konke, eyathi, ngamandla okholo, yakhuphukela ezingeni amakhosi nezikhulu angeke afinyelele kulo.
Kusukela Esihlabathini Sase-Abyssinia Kuya Ezitaladini ZaseMakkah
UBilaal wazalelwa e-Abyssinia, i-Ethiopia yanamuhla, kumama ogama lakhe linguHamamah, owayelethwe e-Arabia njengesigqila. Wakhulela ebugqilini, engumuntu ka-Umayyah ibn Khalaf, omunye wezitha ezinamandla nezinolaka kakhulu zamaSulumane okuqala. Ngazo zonke izilinganiso zezwe, uBilaal wayengenaso isikhundla, ungenalo uzalo, ungenawo amandla.
Kodwa-ke isimemo samaSulumane safika kuye.
Lapho uBilaal amukela umyalezo kaMprofethi uMuhammad ﷺ, wakwenza azi imiphumela. Ukuphenduka kwakhe kwakungesona nje isinqumo sangasese sokomoya, kwakuyisimemezelo esimelene nohlelo uqobo olwaluyemgqilazile, isimemezelo sokuthi akekho umuntu ongabusa ngempela umphefumulo womunye.
Aḥad… Aḥad: Igama Elalingeke Lithuliswe
Isijeziso esalandela sasinonya. U-Umayyah ibn Khalaf wayehudula uBilaal ekushiseni okukhulu kogwadule lwaseMakkah, amhlubule, amlalise esihlabathini esishisayo, abeke amatshe asindayo phezu kwesifuba sakhe, efuna ukuba alahle ukholo lwakhe abuyele ekukhonzeni izithombe. Kodwa impendulo kaBilaal ayizange ishintshe. Igama elilodwa, eliphefumulelwa ngaphansi kwesisindo samatshe:
"Aḥad… Aḥad…" — "Oyedwa… Oyedwa…"
Wayefakaza ngoBunye buka-Allah ngomqondo ongokoqobo: ngomzimba wakhe, umphefumulo wakhe, negazi lakhe. UMprofethi ﷺ wayezothi kamuva ngokuqina okunjalo:
"The best fighting (jihad) in the path of Allah is (to speak) a word of justice to an oppressive ruler."
(Sunan Abi Dawud 4344, Book 39, Hadith 54)
UBilaal walisho lelo gama hhayi kumbusi kodwa ngaphansi kwetshe lombusi, futhi akazange ayeke ukulisho.
U-Abu Bakr al-Siddiq (u-Allah makajabule ngaye) nguyena owathenga uBilaal ukuze amkhulule. Wakhokha imali enkulu kakhulu kunaleyo eyayifunwa ngaye, futhi konke lokhu wakwenzela u-Allah kuphela. Eminyakeni eyalandela, u-'Umar ibn al-Khattab (u-Allah makajabule ngaye) wayeseyinhloko yombuso. Wayevame ukusho lokhu ngo-Abu Bakr noBilaal:
`Umar used to say, "Abu Bakr is our chief, and he manumitted our chief," meaning Bilal.
(Sahih al-Bukhari 3754, Book 62, Hadith 99)
Izwi Lokuqala LamaSulumane: Isimemo Somthandazo
Ngemva kokufuduka kuya eMadinah nokumiswa komphakathi wokuqala wamaSulumane, kwafika isikhathi sokunquma ukuthi abantu bayobizwa kanjani emthandazweni. Kwaxoxwa ngeziphakamiso ezahlukene. UMprofethi ﷺ wabe esenza isinqumo esasizonkenketha emlandweni: waqoka uBilaal, isigqila esakhululwa sase-Afrika, njenge-muezzin yokuqala yamaSulumane.
UBilaal wakhuphukela endaweni ephakeme kunazo zonke etholakalayo wavumela izwi lakhe lithwale lonke iMadinah okokuqala:
"Allāhu Akbar, Allāhu Akbar — U-Allah Mkhulu Kunakho Konke, U-Allah Mkhulu Kunakho Konke…"
Emphakathini ochazwa ngokuhleleka kwezizwe nokwehluka ngebala, lokhu kwakuyisitatimende esijulile. Izwi elibiza umphakathi eNkosini yawo lalingelona izwi lesicukuthwane sase-Arabia, kwakuyizwi lendoda evela e-Afrika eyayihlukunyezwe ngenxa yokholo lwayo. Umyalezo wawungeke ucace kakhulu kunalokho. U-Allah uqinisekisa lesi simiso eNcwadini yakhe:
"O bantu, ngempela sanidala kusuka kowesilisa nowesifazane sanenza izizwe nezizwana ukuze nazane. Ngempela, ohloniphekile kakhulu kini emehlweni ka-Allah ngolungile kakhulu kini."
(Surah Al-Hujurat, 49:13)
KumaSulumane, isilinganiso somuntu wubudlelwane bakhe no-Allah, hhayi uzalo lwakhe, umbala wakhe, noma isikhundla sakhe emphakathini.
Umsindo Wezicathulo EPharadesi
Phakathi kwemizuzu ethinta kakhulu empilweni kaBilaal yilokho uMprofethi ﷺ akwembula kuye ngakusasa ngemva komthandazo we-Fajr. Yena ﷺ wathi:
"Tell me of the best deed you did after embracing Islam, for I heard your footsteps in front of me in Paradise."
(Sahih al-Bukhari 1149, Book 19, Hadith 30)
UBilaal, ngokuthobeka komuntu owazi ngempela iNkosi yakhe, waphendula ukuthi isenzo abenethemba kakhulu kuso yilesi: ukuthi noma nini lapho enza i-wudu, nganoma yisiphi isikhathi sosuku noma ubusuku, wayesilandela ngama-rak'ah amabili omthandazo. Isenzo esilula, esiqhubekayo sokuzinikela. Awekho amasu amakhulu, awukho umbukiso omangalisayo, ukuba khona nokuqhubeka kuphela phambi kuka-Allah.
Lena yi-Sunnah kaBilaal: ama-rak'ah amabili ngemva kwawo wonke ukugeza, agcinwa impilo yonke. Futhi lokhu kwanele ukubeka izinyathelo zakhe ePharadesi phambi kukaMprofethi ﷺ ngokwakhe.
Ukuma Phezu KweKa'bah
Ngosuku iMakkah eyanqotshwa ngalo, idolobha uqobo lapho uBilaal ayehudulwe khona esihlabathini esishisayo, uMprofethi ﷺ wamyala ukuba akhuphukele ophahleni lweKa'bah enze isimemo somthandazo. Wama endaweni ephakeme kunazo zonke yendlu engcwele kunazo zonke emhlabeni wamemeza ku-Allah esuka edolobheni elalizame ukumbhubhisa.
Kwakuwumzuzu wophawu olumangalisayo. Indoda eyayicindezelwe ngaphansi kwamatshe asindayo manje yayima ngaphezu kwawo. Izwi ababezame ukulithulisa manje lankenketha kuyo yonke isigodi saseMakkah. IQur'an yase ikwethembisile lokhu:
"Futhi ngempela siyobanika ukunqoba izithunywa zethu nalabo abakholiwe, empilweni yaleli zwe nangoSuku lapho ofakazi beyoma khona."
(Surah Ghafir, 40:51)
Ifa Eliyileli-Afrika
UBilaal ibn Rabah akayena nje umuntu womlando, uwubufakazi obuhlala njalo besimiso samaSulumane sokuthi ukholo luyaphakamisa. Wavela e-Afrika. Wagqilazwa. Wahlukunyezwa. Nokho, ngesihe sika-Allah nobuqotho benhliziyo yakhe, waba ngomunye waBangane abathandwa kakhulu bakaMprofethi ﷺ, enendawo eqinisekisiwe ePharadesi.
Indaba yakhe iyileyo ikakhulukazi yemiphakathi yamaSulumane yase-Afrika nakubo bonke labo abake bacwaswa, bacindezelwa, noma batshelwa ukuthi izwi labo alibalulekile. Ithi kubo, ngamazwi acace kakhulu: Aḥad — ukhona Oyedwa okubonayo, futhi akahluleli ngalokho izwe elahlulela ngakho.
Sengathi u-Allah angajabula ngoBilaal ibn Rabah, futhi sengathi ifa lakhe lingaqhubeka likhuthaza sonke isizukulwane samakholwa, e-Afrika nasemhlabeni wonke.
