'n Vrou se regte in Islam kom uit openbaring. Die Qur'an en die Sunnah van die Profeet Muhammad ﷺ sit dit uiteen. Geen gesinsgebruik of plaaslike gewoonte kan dit tersyde stel nie. Iets word nie Islamities bloot omdat dit in 'n Moesliem se huis gebeur nie.
Hierdie artikel put uit die Qur'an en Sahih al-Bukhari. Elke bepaling hieronder is aan 'n vers of oorlewering gekoppel, wat telkens aangedui word waar dit gebruik word.
Sy Staan Self Voor Allah
Soera An-Nisa begin deur alle mense saam aan te spreek en hulle aan hul gemeenskaplike oorsprong te herinner:
"O Mense! Vrees julle Heer, wat julle uit een enkele wese geskape het, en ook daaruit sy gesellin geskape het, en uit hulle baie mans en vrouens laat voortspruit het. En vrees Allah, in Wie se naam julle regte van mekaar eis; en hou die familiebande heg."
(Qur'an 4:1)
Wanneer die Qur'an die eienskappe noem wat Allah beloon, noem dit mans en vroue saam by elke stap: geloof, gehoorsaamheid, opregtheid, geduld, nederigheid, liefdadigheid, vas, kuisheid en die gedagtenis aan Allah. Daarna maak dit aan albei dieselfde belofte:
"Waarlik, die Moesliems en die Moesliema’s, en die gelowige mans en die gelowige vroue, en die gehoorsame mans en die gehoorsame vroue, en die opregte mans en die opregte vroue, en die geduldige mans en die geduldige vroue, en die nederige mans en die nederige vroue, en die mans en vroue wat offergawes gee, en die mans en vroue wat vas, en die mans en vroue wat hul kuisheid bewaar, en die mans en die vroue wat dikwels aan Allah dink: vir hulle het Allah vergifnis en ’n groot beloning voorberei."
(Qur'an 33:35)
Dieselfde geld vir die lewe wat aan 'n gelowige in hierdie wêreld belowe word:
"Wie ook al goeie dade verrig, hetsy man of vrou, en ’n gelowige is, Ons sal hom sekerlik ’n goeie lewe laat lei; en waarlik, Ons sal hulle beloon vir hul beste dade."
(Qur'an 16:97)
Geen vader, man of seun staan namens haar voor Allah nie. Sy glo, aanbid, bekeer haar en doen self verantwoording vir haar dade. Die beloning wat hierdie verse noem, word regstreeks aan haar belowe.
Wat Sy Besit, Behoort aan Haar
Die Qur'an erken 'n vrou as eienaar. Sy erf en besit eiendom, en wanneer sy iets daarvan weggee, doen sy dit uit eie keuse.
"Vir die mans is daar ’n aandeel van wat ouers en naasbestaandes bemaak, en ook vir vroue is daar ’n aandeel van wat die ouers en bloedverwante nalaat ~ ’n vasgestelde aandeel."
(Qur'an 4:7)
Die grootte van haar aandeel hang af van haar verwantskap aan die persoon wat gesterf het. Die Qur'an sit hierdie verdeling volledig uiteen. Geen familielid of gewoonte mag die beginsel in hierdie vers tersyde stel nie: haar aandeel is vasgestel en dit behoort aan haar.
Haar mahr, die huweliksgeskenk, is eweneens haar eiendom:
"En gee aan die vroue hulle bruidskat as geskenk. Maar as hulle uit eie beweging julle ’n deel daarvan kwytskeld, geniet dit dan met genoeë en plesier."
(Qur'an 4:4)
Die man mag slegs 'n deel daarvan terugontvang as sy self kies om dit te gee. Sy verpligting om die huishouding te onderhou, maak nie haar eiendom syne nie.
Die Sunnah beskryf ook 'n praktiese uitweg wanneer dié onderhoud weerhou word. Hind bint 'Utba (mag Allah tevrede met haar wees) het vir die Profeet ﷺ gesê dat haar man nie genoeg vir haar en haar kinders voorsien nie. Sy het gevra of sy sonder sy medewete van sy eiendom kon neem:
"Take what is sufficient for you and your children, and the amount should be just and reasonable."
(Sahih al-Bukhari 5364, Book 69, Hadith 14)
Sy het self haar klagte gestel en 'n antwoord gekry waarop sy kon handel.
Geen Huwelik Sonder Haar Toestemming Nie
Die Qur'an beskryf die huwelik as 'n plek van rus, liefde en teerheid:
"En van Sy tekens is dít: dat Hy uit julle midde vroue vir julle geskape het, sodat julle gemoedsrus in hulle kan vind; en Hy het liefde en teerheid tussen julle geplaas. Daarin is voorwaar tekens vir ’n volk wat nadink."
(Qur'an 30:21)
'n Huwelik begin met haar instemming. Die Profeet ﷺ het gesê:
"A matron should not be given in marriage except after consulting her; and a virgin should not be given in marriage except after her permission."
(Sahih al-Bukhari 5136, Book 67, Hadith 72)
Dit het nie by raad gebly nie. Khansa bint Khidam al-Ansariyya (mag Allah tevrede met haar wees) is deur haar vader in die huwelik gegee. Sy het die huwelik afgekeur en haar saak na die Profeet ﷺ geneem. Hy het die huwelik ongeldig verklaar. (Sahih al-Bukhari 5138, Book 67, Hadith 74) Haar vader se besluit het dus nie haar eie instemming vervang nie.
'n Uitweg
Vir 'n vrou wat nie met 'n huwelik kan voortgaan nie, is daar 'n uitweg. Die vrou van Thabit ibn Qais het haar saak na die Profeet ﷺ gebring. Hy het vir Thabit gesê:
"Accept your garden, and divorce her once."
(Sahih al-Bukhari 5273, Book 68, Hadith 22)
Sy het gesê dat sy geen fout met sy karakter of sy godsdiens vind nie. Sy het ingestem om die tuin wat sy ontvang het terug te gee, en die Profeet ﷺ het Thabit opdrag gegee om van haar te skei.
Om te Leer
Vroue het regstreeks by die Profeet ﷺ geleer, en hulle het self vir hierdie reëling gevra:
"Some women requested the Prophet (ﷺ) to fix a day for them as the men were taking all his time. On that he promised them one day for religious lessons and commandments."
(Sahih al-Bukhari 101, Book 3, Hadith 43)
Die hadith wys dat vroue regstreeks deel was van die Profeet ﷺ se onderrig. Hulle het afsonderlike tyd gevra, en hy het dit aan hulle gegee.
Die Moeder
Die Qur'an verbind dankbaarheid teenoor ouers met wat 'n moeder dra:
"En Ons het die mens aangaande sy ouers opgelê ~ sy moeder het hom in swakte op swakte gedra, en sy borsvoeding het twee jaar in beslag geneem ~ en gesê: Betuig dank aan My, en aan u ouers. Tot My is die uiteindelike terugkeer."
(Qur'an 31:14)
'n Man het die Profeet ﷺ gevra wie die grootste aanspraak op sy goeie geselskap het. Hy het geantwoord: "Your mother." Toe die man weer en weer vra, het die antwoord nie verander nie. Eers op die vierde vraag het hy gesê: "Your father." (Sahih al-Bukhari 5971, Book 78, Hadith 2)
Deur drie keer "Your mother" te antwoord, het die Profeet ﷺ 'n duidelike plig van sorg, geduld en dankbaarheid op haar kinders geplaas.
Waar die Praktyk Tekortskiet
Moesliems kom dit nie altyd na nie. 'n Vrou kan van haar erfenis weerhou word, tot 'n huwelik gedwing word, haar mahr ontneem word, sonder onderhoud gelaat word of ontmoedig word om haar godsdiens te leer. Niks hiervan word aanvaarbaar omdat 'n familie dit tradisie noem nie.
Die bewyse hierbo is spesifiek genoeg om dit duidelik te stel. Allah het haar erfdeel vasgestel. Hy het bepaal dat die mahr aan haar behoort. Die Profeet ﷺ het haar toestemming vereis, 'n huwelik wat sy nie aanvaar het nie ongeldig verklaar, vir haar 'n uitweg gegee uit 'n huwelik waarin sy nie kon bly nie, vir 'n vrou gesê wat sy kon neem toe haar man nie vir haar voorsien het nie, en tyd opsygesit om vroue te onderrig toe hulle daarvoor gevra het.
Wanneer 'n Moesliemgemeenskap hierin tekortskiet, lê die regstelling in die toepassing van die Qur'an en die Sunnah soos hulle staan.
Bronne wat Gebruik Is
- Die Qur'an: 4:1, 4:4, 4:7, 16:97, 30:21, 31:14 en 33:35. Die aanhalings kom uit Die Heilige Quran, vertaal deur Imam M. A. Baker en deur die Muslim Judicial Council (SA) nagegaan.
- Sahih al-Bukhari: 101, 5136, 5138, 5273, 5364 en 5971.
Gaan Voort met Jou Reis
Deel van Die Volledige Gids om Islam te Verstaan.