Yenye into ukuthi iQuran ithi ivela kuThixo; yenye ukubuza ukuba kutheni nabani na kufuneka akholelwe eso bango. Amasilamsi awayamkeli iQuran njengelizwi likaThixo ngokuyifumana ngelifa kuphela. Akhomba kwiseti yobungqina — obuvulekileyo kuye nabani na okulungeleyo ukubuhlola. Esi sahluko sihlanganisa obona bubalulekileyo kubo.
1. Yeza Ngendoda Engafundanga
UMprofeti uMuhammad ﷺ wayengenako ukufunda okanye ukubhala. Wayengenathala leencwadi, engenabafundisi bemibhalo engcwele, kwaye engenambali yokuqamba iintsomi — ubugcisa obabuxatyisiwe babantu bakhe. Waza, xa wayeneminyaka engamashumi amane, waqala ukufunda incwadi enzulu kangaka nenobuchule obathulisa ezona mbongi zinkulu zase-Arabia.
"Kwaye awuzange ufunde phambi kwayo naluphi na umbhalo, kwaye awuzange uwubhale ngesandla sakho sokunene. Ngenxa yoko abaxoki babeya kuba nesizathu sokuthandabuza."
(Surah Al-'Ankabut, 29:48)
2. Umngeni Ongazange Uhlangatyezwe
IQuran ibeka inyaniso yayo kumngeni ovulekileyo: ukuba ngumsebenzi womntu, ke abantu mabavelise okufana nayo — nkqu isahluko esinye.
"Kwaye ukuba nisekuthandabuzeni ngoko sikuthumele ezantsi phezu kweSicaka sethu, velisani isahluko esifana naso…"
(Surah Al-Baqarah, 2:23)
Abaphathi besiArabhu ngexesha likaMprofeti — beqhutywa zizo zonke iintlobo zobutshaba — abazange bavelise eso sahluko sifanayo. Kwiminyaka engaphezu kwekhulu elinamashumi amane kamva, umngeni usavulekile.
3. Ukugcinwa Kwayo Akunakuthelekiswa
IQuran igcinwe nobumba ngonobumba ukususela kwimini yatyhilwa — yabhalwa ngababhali kwaye yafundwa iphela ngentloko zizigidi kuso sonke isizukulwana, kuwo onke amazwekazi. UThixo wathembisa oku kugcinwa ngokuthe ngqo:
"Inene, sithi esathumela ezantsi isiKhumbuzo, kwaye inene, siya kuba ngumlondi waso."
(Surah Al-Hijr, 15:9)
4. Ayinakungqubana
IQuran yatyhilwa inxalenye ngenxalenye kwithuba leminyaka engamashumi amabini anesithathu, phakathi kwemfazwe, ukufuduka, uloyiso, nelahleko. Umbhali ongumntu obhala phantsi kweemeko ezinjalo eziguqukayo wayeya kungqubana ngokungenakuphepheka. IQuran imema umfundi ukuyivavanya ngokwalo mgangatho:
"Ngoko abacamngci na ngeQuran? Ukuba yayivela komnye ngaphandle koAllah, babeya kufumana kuyo ukungqubana okuninzi."
(Surah An-Nisa, 4:82)
5. Yaxela Iziganeko Ezazingekenzeki
IQuran iqulethe iziprofeto ezazaliseka kamva. Phakathi kwezicatshulwa kakhulu sisiprofeto sayo sokuba amaRoma (amaByzantine) awoyisiweyo ayeza koyisa kwakhona kwithuba leminyaka embalwa — okwatyhilwa ngexesha ukoyiswa kwawo kwakubonakala kugqityiwe:
"AmaRoma oyisiwe kwilizwe elikufuphi. Kodwa wona, emva kokoyiswa kwawo, aya koyisa kwithuba leminyaka embalwa."
(Surah Ar-Rum, 30:2–4)
Imbali ibhala ukuba amaByzantine enene abuyisa ithamsanqa lawo kwithuba iQuran eyayilichazile.
6. Ichaza Imiqondiso Endalweni
IQuran ikhomba rhoqo umfundi kwindalo yendalo — imvelaphi yendalo iphela, iintaba, iilwandle, amanqanaba okukhula komntu — iyichaza njenge-āyāt, "imiqondiso," ekhomba kuMdali wayo. Kumasilamsi, ukuba incwadi yenkulungwane yesi-7, ezisiwe ngendoda engafundanga, ithetha ngezi zinto ngaphandle kweempazamo zeentsomi zexesha layo kungumqondiso ofanele ukucamngcwa. (Siphonononga oku kwizahluko ezilandelayo.)
7. Umphumela Wayo Entliziyweni
Ngaphaya kwengxoxo, amaSilamsi athetha ngento ekunzima ukuyilinganisa: umphumela weQuran kulowo uyifunda ngokunyaniseka — imvakalelo yokubhekiswa, ukuthuthuzelwa, nokwaziwa. IQuran ichaza le mpendulo kwabo badibana nenyaniso:
"Kwaye xa besiva oko kutyhilwe kuMthunywa, ubona amehlo abo egcwele iinyembezi ngenxa yoko bakubonileyo kwenyaniso."
(Surah Al-Ma'idah, 5:83)
Isishwankathelo
Amasilamsi akholelwa ukuba iQuran lilizwi likaThixo ngenxa yolwimi lwayo olungenakulinganiswa, umngeni wayo ongahlangatyezwanga, ukugcinwa kwayo okupheleleyo, ukukhululeka kwayo ekungqubaneni, iziprofeto zayo ezizalisekileyo, imiqondiso yayo endalweni, namandla ayo entliziyweni enyanisekileyo. Zidibene, ezi zizisekelo ekuxhomekeke kuzo phantse izigidigidi ezimbini zabantu inkolelo enye ebaluleke kakhulu embalini yoluntu.
Inxalenye ye-Sikhokelo Esipheleleyo Sokuqonda I-Islam. Okulandelayo: Imiqondiso Yesayensi KwiQuran.