Uma inkolelo iyinhliziyo ye-Islam, iziNsika Ezinhlanu ziwuhlaka lwayo, izenzo zokukhonza eziguqula isiqiniseko sibe indlela yokuphila. UMprofethi uMuhammad ﷺ wazichaza esishweni esidumile:
"Al-Islam implies that you testify that there is no god but Allah and that Muhammad is the messenger of Allah, and you establish prayer, pay Zakat, observe the fast of Ramadan, and perform pilgrimage to the (House) if you are solvent enough (to bear the expense of) the journey."
(Sahih Muslim 8a, Book 1, Hadith 1)
1. Shahadah: Isivumo Sokholo
Insika yokuqala isitatimende esilula esithwala sonke isisindo senkolo: Ashhadu an lā ilāha illā Allāh, wa ashhadu anna Muhammadan rasūlullāh, "Ngiyafakaza ukuthi akekho unkulunkulu ngaphandle kuka-Allah, futhi ngiyafakaza ukuthi uMuhammad uyisithunywa sika-Allah."
Ukusho la mazwi ngesiqiniseko esiqotho ukuba yiSulumane. Ingxenye yokuqala ifakaza i-tawhīd, ukuthi uNkulunkulu munye nokukhonza kungokwakhe yedwa; eyesibili ifakaza ukuthi uMuhammad ﷺ uyisithunywa sakhe. Yonke enye insika igobhoza kule eyodwa.
2. Salah: Imithandazo Emihlanu Yansuku Zonke
AmaSulumane athandaza izikhathi ezinhlanu ngosuku, ekuseni, emini, ntambama, ekushoneni kwelanga, nasebusuku, ebheke iKa'bah eMakkah. Umthandazo uwuxhumano oluqondile phakathi kokhonzayo noNkulunkulu, ungadingi mpristi noma umlamuli.
"Ngempela, umthandazo uvimbela ukungcola nokona, futhi ukukhumbula u-Allah kukhulu."
(Surah Al-'Ankabut, 29:45)
UMprofethi ﷺ wawuqhathanisa nomfula ohlanzayo: "Ukube kukhona umfula emnyango womunye wenu agezela kuwo izikhathi ezinhlanu ngosuku, kungasala ukungcola kuye?", kanjalo, washo, imithandazo emihlanu igezela izono. (Sahih al-Bukhari, 528)
3. Zakah: Isadaka Esiphoqelekile
I-Zakah yingxenye emisiweyo, ngokuvamile u-2.5%, yengcebo iSulumane eliyibambe unyaka, enikwa abampofu nezinye izigaba ezifanele. Akuyona intela kombuso kodwa yisenzo sokukhonza: ukuqaphela ukuthi yonke ingcebo ekugcineni ingekaNkulunkulu, nokuthi abanenhlanhla banomkhondo kwabaswele.
"Thatha engcebweni yabo isadaka ngaso ubahlanze nubakhulise…"
(Surah At-Tawbah, 9:103)
Igama elithi zakāh ngokwalo lisho "ukuhlanzeka" kanye "nokukhula", ngoba lihlanza ingcebo nenhliziyo yomniki ekuhahheni.
4. Sawm: Ukuzila Inyanga KaRamadan
Inyanga eyodwa unyaka ngamunye, amaSulumane adala aphilile azila kusukela ekuseni kuze kushone ilanga, evimba ukudla, ukuphuza, nobudlelwane, ezinikela emthandazweni, eQur'an, nokuzibamba. Ukuzila kwakha isiyalo, uzwelo kwabalambile, futhi, ngaphezu kwakho konke, i-taqwā, ukuqwashisa uNkulunkulu.
"O nina enikholwayo, ukuzila kumiselwe nina njengoba kwamiselwa labo abangaphambili kwenu, ukuze nibe abalungileyo."
(Surah Al-Baqarah, 2:183)
URamadan futhi inyanga iQur'an eyembulwa okokuqala ngayo, kuyenza isikhathi sokuvuselelwa kokomoya kumaSulumane emhlabeni wonke.
5. Hajj: Uhambo Olungcwele Oluya EMakkah
Kanye empilweni, iSulumane ngalinye elikwaziyo ngokomzimba nangokwezimali kufanele lenze uhambo olungcwele oluya eMakkah. Ngesikhathi seHajj, izigidi zabantu, bawo wonke ubuhlanga nesizwe, begqoke izingubo ezimhlophe ezilula ezisula konke ukwahluka kwesikhundla nengcebo, bahlangana ukukhonza uNkulunkulu ndawonye.
"Futhi kungokuka-Allah kubantu uhambo olungcwele oluya eNdlini — kulowo okwazi ukuthola indlela eya khona."
(Surah Aal 'Imran, 3:97)
IHajj ingumfanekiso onamandla wokulingana nobunye besintu: amakhosi nezisebenzi zimi eduze, zingahlukaniseki, phambi kukaNkulunkulu oyedwa.
Okunye Ongakufunda
- The Qur'an. Funda ngokwakho, nenguqulo nokufundwa.
- Sahih al-Bukhari & Sahih Muslim. Amaqoqo amabili aqinisekiswe kakhulu ezinkulumeni zikaMprofethi ﷺ.
- Riyad as-Salihin (Imam an-Nawawi), iqoqo elithandekayo lama-hadith ngokholo, isimilo, nokukhonza.
- The Sealed Nectar (Ar-Raheeq Al-Makhtum), indaba yempilo kaMprofethi ﷺ ewine imiklomelo.
- Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources. Martin Lings. impilo yakhe esekelwe emithonjeni yakuqala.
Qhubeka Ngohambo Lwakho
Ingxenye yo-Mhlahlandlela Ophelele Wokuqonda I-Islam .
About the hadith quotation. It appears here in English, word for word as our approved source register holds it (Sahih Muslim 8a, Book 1, Hadith 1). There is no verified isiZulu or isiXhosa rendering of this narration in that register yet, and a hadith is quoted as it stands — we do not translate it ourselves. This note itself is awaiting translation by a native-language reviewer.
