Mhlawumbi ayikho inxalenye ye-Islam exoxwa kakhulu — okanye engaqondwa kakhulu — kuneemfundiso zayo ngabasetyhini. Izithethe zenkcubeko kweminye imibutho yamaSilamsi zidla ngokuphanjaniswa nenkolo ngokwayo. Ukuqonda i-Islam ngokufanelekileyo, umntu kufuneka abuyele kwimithombo yayo yokwenene: iQuran neemfundiso eziqinisekisiweyo zoMprofeti uMuhammad ﷺ. Apho, umntu ufumana uluhlu lwamalungelo nezidima ezanikwa abasetyhini ngexesha ihlabathi elininzi libanika phantse into engekhoyo.
Ukulingana Ngokomoya Phambi KukaThixo
IQuran icacile: amadoda nabasetyhini balingana ngokomoya, badalwe kumphefumlo omnye, kwaye baphendula balinganiswe ngokufanayo phambi koThixo. Ukholo nobulungisa — kungekhona isini — kunquma ixabiso lomntu emehlweni akhe.
"Nabani na owenza ubulungisa, nokuba yindoda okanye ngumfazi elikholwa — siya kumenza aphile ubomi obuhle, kwaye siya kumnika umvuzo wakhe ngokona kulungileyo awayekwenza."
(Surah An-Nahl, 16:97)
IQuran ithetha kumakholwa angamadoda nangabasetyhini ecaleni komnye, iwathembisa uxolelo olufanayo nomvuzo ofanayo:
"Inene, amaSilamsi angamadoda namaSilamsi angabasetyhini, amakholwa angamadoda namakholwa angabasetyhini… uAllah uwalungiselele uxolelo nomvuzo omkhulu."
(Surah Al-Ahzab, 33:35)
Ukuphela Kwexesha Elikhohlakeleyo
I-Islam yavela kuluntu apho iintombi zazikhe zingcwatywe ziphila ngenxa yehlazo okanye uloyiko lwentlupheko. IQuran yakugweba oku ngamagama aqinileyo, ilumkisa ngemini apho usana lwentombazana olwangcwatywayo luya kubuzwa ukuba lwabulawelwa siphi isono:
"Kwaye xa intombazana eyangcwatywa iphila ibuzwa, ukuba yabulawelwa siphi isono…"
(Surah At-Takwir, 81:8–9)
Ilungelo Lepropati Nelifa
I-Islam yanika abasetyhini ilungelo lokuba nepropati, ukuqhuba amashishini, nokugcina imali yabo — ngokuzimela kuye nayiphi na indoda — amakhulu eminyaka phambi kokuba loo malungelo abe qhelekile kwenye indawo. Ipropati yomfazi yeyakhe; umyeni akanabango phezu kwayo. I-Islam yaphinda yaqinisekisela abasetyhini isabelo esimisiweyo selifa ngexesha, kwiindawo ezininzi, ababengenako ukufumana nto:
"Kumadoda kukho isabelo soko abazali nezizalwane ezikushiyayo, kwaye kubasetyhini kukho isabelo soko abazali nezizalwane ezikushiyayo."
(Surah An-Nisa, 4:7)
Isidima Emtshatweni
E-Islam, umfazi akanako ukutshatiswa ngaphandle kwemvume yakhe; ukuvuma kwakhe yimeko yomtshato osemthethweni. Unelungelo le-mahr — isipho somtshato esinikwa yena, kuye yedwa. IQuran ichaza ubudlelwane phakathi kwabatshakazi kungekhona njengobunini kodwa njengothando, inceba, nobuhlobo:
"Kwaye kwimiqondiso yakhe kukuba wanidalela kuni ngokwenu amaqabane ukuze nifumane uxolo kuwo; wabeka phakathi kwenu uthando nenceba."
(Surah Ar-Rum, 30:21)
UMprofeti ﷺ wabeka umgangatho wendlela amadoda amele aphathe ngayo abasetyhini: "Abona balungileyo kuni ngabo balungileyo kubafazi babo." (Sunan al-Tirmidhi, 3895)
Imbeko Kamama
I-Islam iphakamisa isikhundla sikamama ngaphezu kwaphantse bonke abanye. IQuran iyalela ububele kubazali, inika ukubaluleka okukhethekileyo idini likamama:
"Kwaye siyalele umntu ukunakekela abazali bakhe. Unina wamthwala ngobuthathaka phezu kobuthathaka, kwaye ukumlumla kwakhe kwiminyaka emibini…"
(Surah Luqman, 31:14)
Indoda yakhe yabuza uMprofeti ﷺ ukuba ngubani ofanele kakhulu ubuhlobo bakhe obuhle. Waphendula, "Umama wakho." Indoda yabuza kwakhona; wathi, "Umama wakho." Okwesithathu; "Umama wakho." Kwaba kokwesine kuphela apho wathi, "Uze uyihlo." (Sahih al-Bukhari, 5971; Sahih Muslim, 2548)
Ukufuna Ulwazi
Ukufuna ulwazi luxanduva e-Islam kuwo wonke umSilamsi — indoda nomfazi ngokufanayo. Abasetyhini boluntu lwamaSilamsi lokuqala babe zizifundiswa, ababalisi bembali kaMprofeti, ootitshala, nabacebisi. Umfazi kaMprofeti u-'A'ishah (wanga uAllah angakholiseka nguye) wayephakathi kwezona zifundiswa zinkulu zesizukulwana sakhe, efundisa amadoda nabasetyhini ngokufanayo.
Isishwankathelo
I-Islam inika abasetyhini ukulingana ngokomoya, ilungelo lepropati nelifa, imvume nesidima emtshatweni, imbeko njengoomama, kunye noxanduva nelungelo lokufuna ulwazi. Apho la malungelo enqatshelwa emsebenzini, ityala likwizithethe nakwinkcubeko — kungekhona kwiimfundiso zeQuran nezoMprofeti ﷺ, ezeza ukuphakamisa abasetyhini, kungekhona ukubabambezela.
Inxalenye ye-Sikhokelo Esipheleleyo Sokuqonda I-Islam. Okulandelayo: Iimbono Eziphosakeleyo Eziqhelekileyo Nge-Islam.