Zimbalwa iinkolo ezixoxwa banzi kwaye ezingaqondwa kakhulu njenge-Islam. Okuninzi okusasazwa ngayo akuveli kwimithombo yayo kodwa kwiindaba, kwimifanekiso engeyonyani, okanye kwizenzo zabantu abayijikelezayo. Esi sahluko sokugqibela sesikhokelo siphendula iimbono eziphosakeleyo eziqhelekileyo, ngokufutshane, ngokunyaniseka, kwaye rhoqo ngokubuyela kwiQur'an nakwiimfundiso eziqinisekisiweyo zoMprofeti uMuhammad ﷺ.
Imbono Ephosakeleyo 1: "I-Islam yasasazwa ngekrele."
IQur'an iyakwalela ngokucacileyo ukunyanzela nabani na enkolweni:
"Akukho nyanzelo enkolweni. Indlela elungileyo icacile kweyona ingalunganga."
(Surah Al-Baqarah, 2:256)
Ukholo olunyanzelweyo, ngokwentsingiselo, asilokholo. Imbali iyakungqina oku: eminye yemibutho yamaMuslim emikhulu emhlabeni, e-Indonesia, eMalaysia, nakumazantsi-ntshona e-Afrika, yaba ngamaMuslim kungekhona ngoloyiso kodwa ngokukodwa ngorhwebo, ubufundi, nomzekelo wesimilo samaMuslim.
Imbono Ephosakeleyo 2: "I-Jihad ithetha imfazwe engcwele nxamnye nabangengomaMuslim."
Igama lesiArabhu elithi jihad lithetha "ukuzabalaza," kwaye imo yalo enkulu, uMprofeti ﷺ wafundisa, kukuzabalaza kwangaphakathi nxamnye negugu lomntu nezono zakhe. Apho likhomba ekulweni, i-Islam iyakuvumela kuphela ngokuzikhusela nangaphantsi kwemida enzima yokuziphatha, alizami ukujolisa abangenatyala.
"Nabani na obulala umphefumlo… kunjengokungathi ubulele bonke abantu. Kwaye nabani na osindisa omnye, kunjengokungathi usindise bonke abantu."
(Surah Al-Ma'idah, 5:32)
UMprofeti ﷺ wawalela ukubulawa kwabangalwiyo, abasetyhini, abantwana, abalupheleyo, nkqu nokutshatyalaliswa kwemithi nezityalo emfazweni. Ubunqolobi, obujolisa ngabom abangenatyala, buchasene ngqo nezi mfundiso.
Ingaba I-Islam Iyabugxeka Ubunqolobi?
Ewe, ngokungathandabuzekiyo. Nokuba zithini na izenzo zabambalwa abanogonyamelo, iimfundiso ze-Islam azinakucaca ngaphezu koku: ukubulala ngabom abantu abangenatyala kwenye yezona zono zinkulu kunonqulo. IKurani ithi ukuthabatha ubomi obunye ngokungekho sikweni kunjengokubulala uluntu lonke (Al-Ma'idah 5:32), kwaye uMprofeti ﷺ wakwalela ngokucacileyo ukwenzakalisa abangalwiyo, amabanjwa, nkqu nendalo ngamaxesha okulwa.
Waphinda walumkisa ngamazwi aqinileyo kakhulu ngokwenzakalisa abo baphila ngoxolo phantsi kokhuseleko lwamaMuslim:
"Nabani na obulala umntu okwisivumelwano (ummi ongenguye umMuslim okanye iqabane) akayi kuliva ivumba lePaladesi."
(Sahih al-Bukhari, 3166)
Abo benza izenzo zobunqolobi egameni le-Islam bophula imiyalelo yayo ecace kakhulu, kwaye uninzi olukhulu lwamaMuslim, nezifundiswa zawo kwihlabathi jikelele, bakugxekile oko njengokungcatsha unqulo abathi balumele. I-Islam lunqulo apho nkqu nombuliso wayo unguthi salām, uxolo.
Imbono Ephosakeleyo 3: "AmaMuslim anqula uMuhammad ﷺ."
AmaMuslim anqula uThixo yedwa, akaze anqule uMprofeti ﷺ, kwaye akaze anqule nawuphi na umntu. UMuhammad ﷺ uthandwa kakhulu kwaye ulandelwa njengomthunywa kaThixo nomzekelo omhle kakhulu, kodwa akaphakami njengoThixo kwaye akaze athandazwe. IQur'an ngokwayo iyamkhumbuza ukuba uyindoda nje ephathiswe umyalezo:
"Yithi: Ndiyindoda nje njengani, ekutyhilwe kuye ukuba uthixo wenu mnye kuphela."
(Surah Al-Kahf, 18:110)
Imbono Ephosakeleyo 4: "U-Allah ngutmixo owahlukileyo."
"Allah" ligama nje lesiArabhu elithetha "UThixo", igama elifanayo amaYuda namaKristu athetha isiArabhu awasebenzisayo kuThixo kude kube namhlanje. AmaMuslim anqula uThixo ka-Abraham, uMoses, noYesu: uMdali omnye wendalo iphela. IQur'an iyakwenza kucace xa ithetha namaYuda namaKristu:
"Kwaye ningaphikisani naBantu boMbhalo ngaphandle ngendlela elungileyo… nithi: Sikholelwa koko kwatyhilwa kuthi nokwatyhilwa kuni. Kwaye uThixo wethu noThixo wenu mnye."
(Surah Al-'Ankabut, 29:46)
Imbono Ephosakeleyo 5: "I-Islam icinezela abasetyhini."
Njengoko kuphononongiwe kwisahluko esidlulileyo, i-Islam yanika abasetyhini amalungelo epropati, ilifa, imfundo, imvume emtshatweni, nokulingana ngokomoya amakhulu eminyaka phambi kweminye imibutho. Apho abasetyhini bephathwa kakubi kwiindawo zamaMuslim, unobangela zizithethe nokusilela kwabantu, kungekhona iimfundiso ze-Islam. Funda isahluko esipheleleyo →
Imbono Ephosakeleyo 6: "I-Islam iyamkhaba uYesu nabanye abaprofeti."
Ngokuchaseneyo, ukukholelwa kuYesu (uxolo malube phezu kwakhe) kuyafuneka kuwo wonke umMuslim. IQur'an imhlonipha njengomprofeti omkhulu, owazalwa ngokumangalisayo yiNtombi uMariya, kwaye ibiza uMariya izihlandlo ezingaphezulu kuneTestamente eNtsha. AmaMuslim ahlukene namaKristu ngokuba ngaba uYesu uphakamile njengoThixo, kodwa ayamthanda amhloniphe njengomnye wabakhulu babathunywa bakaThixo.
"UMesiya, uYesu, unyana kaMariya, wayengumthunywa nje ka-Allah nelizwi lakhe alithumela kuMariya nomoya ovela kuye."
(Surah An-Nisa, 4:171)
Okunye Onokukufunda
- The Qur'an. Funda ngokwakho, nenguqulelo nokuleswa.
- Sahih al-Bukhari & Sahih Muslim. Amaqoqo amabini aqinisekiswe ngokupheleleyo eentethweni zoMprofeti ﷺ.
- Riyad as-Salihin (Imam an-Nawawi), ingqokelela ethandekayo yee-hadith ngokholo, isimilo, nonqulo.
- The Sealed Nectar (Ar-Raheeq Al-Makhtum), ibali lobomi bukaMprofeti ﷺ eliphumelele amabhaso.
- Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources. Martin Lings. ubomi bakhe obusekelwe kwimithombo yokuqala.
Qhubeka Ngohambo Lwakho
Inxalenye ye-Sikhokelo Esipheleleyo Sokuqonda I-Islam, okanye funda iQur'an kwi-sixhobo seQur'an se-Bilaal TV, uze ukhululeke ukuba uqhagamshelane nathi.
